2026թ. փետրվարի 17-ին ԵՄ Խորհուրդը ֆինլանդացի ոստիկան Սատու Կոյվուին նշանակեց Հայաստանում Եվրոպական միության առաքելության (EUMA) նոր ղեկավարի պաշտոնում, որը նա փետրվարի 20-ին՝ փոխարինելով գերմանացի Մարկուս Ռիտերին: Ներկայացնում ենք մի քանի փաստ Սատու Կոյվուի մասին:

EUMA-ն Հայաստանում տեղակայվել է 2023 թվականին փետրվարին՝ ունենալով 100 դիտորդ: 2023 թվականի դեկտեմբերին Եվրամիության արտաքին գործերի նախարարները որոշում էին կայացրել առաքելության կազմն ընդլայնել մինչեւ 209 դիտորդ: Ավելի ուշ առաքելությանը միացել էր նաեւ Կանադայի ներկայացուցիչը, ինչին ի պատասխան պաշտոնական Մոսկվայի եւ Բաքվի ներկայացուցչներն հայտարարել էին, որ EUMA-ն «վերածվում է ՆԱՏՕ առաքելության»:

EUMA-ի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Եղեգնաձորում, այն նաեւ 6 կայան ունի Ջերմուկում, Եղեգնաձորում, Մարտունիում, Կապանում, Գորիսում եւ Իջեւանում:

2025թ. հունվարի 30-ին ԵՄ որոշեց EUMA-ի մանդատը երկարացնել երկու տարով՝ մինչեւ 2027թ. փետրվարի 19-ը:

1.    Որքա՞ն ժամանակ է Սատու Կոյվուն աշխատում Ֆինլանդիայի ոստիկանությունում:

Սատու Կոյվուն ավագ սպա է՝ ազգային եւ միջազգային ավելի քան 35-ամյա փորձով: Մինչեւ Հայաստանում ԵՄ առաքելության ղեկավարի պաշտոն ստանձնելը նա Ֆինլանդիայի ազգային ոստիկանական վարչության մարդկային ռեսուրսների ղեկավարն էր:

Այս պաշտոնում նա գերատեսչության հանրային դեմքն էր եւ մեկնաբանություններ էր անում զգայուն հարցերի շուրջ: Մասնավորապես, նա ընդունել էր, որ վերջին տարիներին ոստիկանների շրջանում ինքնասպանությունների թվի աճը լուրջ մտահոգություն է առաջացնում:

2.    Ի՞նչ միջազգային փորձ ունի Սատու Կոյվուն:

Նա ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել ՄԱԿ-ի եւ ԵՄ առաքելություններում՝ Պաղեստինյան տարածքներում, Ռուանդայում, Նամիբիայում եւ Կիպրոսում:

3.    Ի՞նչ աշխատանք է կատարել Սատու Կոյվուն Կիպրոսում:

Կոյվուն ծառայել է որպես ոստիկանության ավագ խորհրդական UNFICYP-ում՝ Կիպրոսում ՄԱԿ-ի խաղաղապահ ուժերում, որտեղ կատարել է ՄԱԿ-ի ոստիկանական բաղադրիչի պետի պարտականությունները՝ ղեկավարելով առաքելության 69 միջազգային ոստիկաններին:

Սատու Կոյվուն

Լուսանկարը` UNFICYP

Նրա պատասխանատվության գոտին կղզու հունական եւ թուրքական հատվածների միջեւ գտնվող բուֆերային գոտին էր: Սատու Կոյվուն ՄԱԿ-ի խաղաղապահ ոստիկանությունում ղեկավար պաշտոն զբաղեցրած առաջին ֆինլանդացին էր:

4.    Ի՞նչ է ասել Սատու Կոյվուն կանանց դերի մասին:

Սատու Կոյվուն ասել է, որ որպես ղեկավար իր պարտքն է համարում ճիշտ ուղղություն սահմանել՝ հավատարմություն դրսեւորելով գենդերային հավասարակշռության հանդեպ եւ արժեքները վերածելով կոնկրետ գործողությունների: 

Միջազգային միջավայրում կանանց հանդեպ երբեմն դրսեւորվող թերահավատության մասին խոսելիս նա նշել է.

«Թերահավատությունը փարատվում է, երբ մարդիկ տեսնում են մեզ գործողության մեջ»:

5.    Ո՞րն է Սատու Կոյվուի մոտեցումը հակամարտությունների կանխարգելման հարցում:

Նա վստահ է, որ տեղում հակամարտությունները կանխելու համար անհրաժեշտ է ուշադիր լինել անգամ աննշան թվացող դեպքերում.

Սատու Կոյվուն

Լուսանկարը` UNFICYP

«Օրինակ, կրակի դադարեցման գծին չափից մոտ եկած ֆերմերը կարող է մի իրավիճակ հրահրել, որում շուտով կներգրավվեն մամուլն ու քաղաքական գործիչները»: