Պապիս անունը Վաղարշակ էր, բայց նրան Վաղի էին ասում: Պապս ութ երեխա ուներ ու շատ թոռներ, սիրում էի հարցեր տալ.
- Պապի, ո՞ւմ ես շատ սիրում:
- Բոլորին էլ շատ եմ սիրում:
- Չկա՞ մեկը, ում ավելի ես սիրում:
- Չէ, բոլորն էլ իմ խոխեքն են, ծնողի համար բոլորն էլ հավասար են:
Պապիկիս սերն ու համբերությունն անսահման էր երեխաների ու թոռների հանդեպ: Շատ էինք չարություն անում. բոլորը խոսում էին մեզ վրա, բացի` պապիկից: Բայց երբ արդեն չափն անցնում էինք,ասում էր` Ատեին կասեմ: Ատեն տատս էր, ումից վախենում էինք…
Հին Խնձորեսկից Խնձորեսկ տեղափոխվելիս պապիկս իր տունը կառուցեց Խնձորեսկին շատ մոտ: Ասում էր. «Ես էս ձորերը շատ եմ սիրում, այստեղ եմ ծնվել ու մեծացել»: Նա օրը մի քանի անգամ իջնում էր այնտեղ: Պապիկս շատ խելացի մարդ էր. դպրոց չէր գնացել, լինելով տան մեծ երեխան, ստիպված էր աշխատել, բայց նա ուներ մի ընկեր, ով դասերից հետո հողի վրա պապիկիս տառերն էր սովորեցրել: Կարդալ սովորելուց հետո պապս զբաղվել է ինքնակրթությամբ: Դեռ այն ժամանակ էլ Հին Խնձորեսկ բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ էին գնում, այցելում էին Մխիթար Սպարապետի գերեզմանին, պապիկս բոլորի համար կարդում էր տապանաքարերը, ներկայացնում գյուղի պատմությունը, և բոլորը զարմանում էին: Նա գիտեր Հին Խնձորեսկի ամբողջ պատմությունը. նույնիսկ եթե ընտանիքների ազգանվան ծագումնաբանությանն ու պատմությանը վերաբերող տեղեկություններ էին անհրաժեշտ, գալիս էին պապիս մոտ:
Պապիկիս մասին գրել է Բակուր Կարապետյանը` իր պատմվածքներում: Երբ հեղինակը Րաֆֆու 150-ամյակի կապակցությամբ գիրք էր գրում, այցելել է Խնձորեսկ, որտեղ Րաֆֆին է եղել, դպրոցի տնօրենը նրան ուղարկել է պապիկիս մոտ: Երբ վեցերորդ դասարանում էի սովորում, դասղեկը մեզ հանձնարարություն տվեց. պետք է օգնեինք գյուղի միայնակ ծերերին: Քանի որ պապիկս մենակ էր ապրում, իսկ մենք ապրում էինք Ներքին Խնձորեսկում, տեղափոխվեցի ու սկսեցի ապրել պապիկիս հետ: Ես ճաշ էի եփում, ջուր բերում, տներն էի հավաքում, բայց պապիս համար ամենադժվարը անունս արտասանելն էր, նա ինձ Թերմիրաթ էր ասում, իսկ ես արդեն սովորել էի: Մի օր էլ, երբ ավարտեցի գործերս, գնացի փողոցի միակ աղբյուրից ջուր բերելու: Երբ հասա տուն, լսվում էր պապիկիս ձայնը`Թերմիրաթ, Թերմիրաթ… Մտածեցի` բան է պատահել, տեսնեմ պապիկս ծղոտի տուկը մեջքին տան վերջին սենյակն է հասել, առաջին անգամ պապիս տեսա ջղայնացած… Ամենուր ինձ էր փնտրել: Խռովեցի պապիկիցս, քանի որ ամբողջ տունը ծղոտ էր ու գնացի մեր տուն, իսկ պապիկս խնդրեց մնալ, բայց չմնացի: Հաջորդ օրը, երբ դասերս ավարտվեցին, դպրոցի դիմաց տեսա պապիկիս. կարծես ներողություն էր հայցում: Հուզվեցի, զգացի սխալս ու ապրեցի պապիկիս հետ:
Երբ սկսվեց Արցախյան շարժումը, գյուղը ռմբակոծվում էր: Պապիկիս տան մոտ մի քարանձավ կար, այնտեղ էինք մնում, իսկ պապիկս չէր գալիս:
- Պապի, գոնե լույսերը անջատի, էնտեղից երևում ա:
- Է, մեզ ոչինչ էլ չի լինի…
Ու մեզ ոչինչ էլ չեղավ: Նա ապրեց ու մահացավ արդեն հաղթանակած Հայաստանում: Սովորելով զբոսավարի մասնագիտությունը՝ ավելի շատ տեղեկություն ստացա պատմության ու իմ մարզի մասին, զարմացա՝ ախր պապս այս ամենը գիտեր, նա նույնիսկ դպրոց չէր գնացել: Մի օր, երբ դասախոսս իմացավ, որ Խնձորեսկից եմ, ասաց.
- Գիտե՞ս Խնձորեսկում Վաղարշակ պապի կար, շատ խելացի էր:
Աչքերս արցունքոտվեցին, ես ինձ լավ զգացի բոլորի ներկայությամբ ու ասացի՝ նա իմ պապիկն էր:
Ափսոս այն ժամանակ չկային նորօրյա տեխնոլոգիաները, պապիկս «քայլող հանրագիտարան» էր, իսկ մենք չգիտեինք…
Ինձ համար մինչ օրս նա կենդանի է...












