Մոսկվայի Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցի Հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետի Դասական Արեւելքի եւ հնագիտության ինստիտուտի դոցենտ Մաքսիմ Ալոնցեւը իր Pax Iranica թելեգրամյան ալիքում անդրադարձել է մի քանի թյուրըմբռնումներին, որոնք տարածվել են ԶԼՄ-ներում՝ Իրանին ԱՄՆ-ի եւ Իսրայելի հարվածների մեկնարկից հետո:
Սխալ առաջին. Իրանում ընտրվել է նոր «գերագույն այաթոլա»
«Գերագույն այաթոլա» պաշտոն գոյություն չունի: Գոյություն ունի Գերագույն առաջնորդի (կամ Ռահբարի) պաշտոն, որին հաճախ անվանում են նաեւ հոգեւոր առաջնորդ:
Սխալ երկրորդ. Ալիռեզա Արաքին նշանակվել է Ռահբարի «պաշտոնակատար»
Իրանի սահմանադրությամբ նման պաշտոն նախատեսված չէ: Ալիռեզա Արաքին Ժամանակավոր կառավարող խորհրդում Սահմանադրության պահապանների խորհրդի ներկայացուցիչն է: Խորհրդի կազմում են նաեւ նախագահ Փեզեշքիանը եւ դատական իշխանության ղեկավար Էժեին:
Ալիռեզա Արաքին 2022 թվականին հանդիպում է Հոմի Պապ Ֆրանցիսկոսին Լուսանկարը` REUTERS
Մեծ ցանկության դեպքում այս երեքին էլ կարելի է «պաշտոնակատար» անվանել, սակայն Ժամանակավոր խորհրդի գործառույթները, Ռահբարի լիազորությունների հետ համեմատ, զգալիորեն կրճատված են:
Սխալ երրորդ. ԱՄՆ-ին եւ Իսրայելին ջիհադ է հայտարարվել
Ջիհադ չի հայտարարվել: Այստեղ միախառնվել է երկու փաստ հեղինակավոր այաթոլա Նասեր Մաքարեմ Շիրազիի ցավակցական ուղերձից: Նա հայտարարել է, որ Ալի Խամենեիի սպանության համար «վրեժխնդրությունը» «աշխարհի բոլոր մուսուլմանների կրոնական պարտքն է»:
Նասեր Մաքարեմ Շիրազին
Ջիհադն այդ ուղերձում իրոք հիշատակվում է՝ ընդամենը մեկ անգամ, եւ այն էլ՝ ոչ հանուն հավատի մղվող պատերազմի իմաստով: Մուսուլմանական տերմինաբանության մեջ «ջիհադ» եզրույթի կիրառությունը շատ ավելի բազմազան է: Առավել հաճախ «ջիհադ» ասելով հասկանում են ոչ թե զինված պայքար, այլ, ընդհակառակը, հավատացյալի արարչագործ ջանքը՝ Աստծուն մերձենալու ճանապարհին:
Իրանական պաշտոնական հռետորաբանության մեջ բառի նման կիրառությունը հազվադեպ չէ: Օրինակ՝ գոյություն ունի «արարչագործ ջիհադի» հայեցակարգը. այդպես էին անվանում երկրի վերականգնումը իրանա-իրաքյան պատերազմից հետո:
Սակայն այս դեպքում դա այնքան էլ էական չէ: Մենք գործ ունենք ցավակցական տեքստի, այլ ոչ թե ֆեթվայի հետ: Այսինքն՝ դա հեղինակավոր հոգեւորականի անհատական հայտարարություն է, որը հրահանգչական կարգավիճակ չունի:
