Ռաֆայել Իսրայելյանի «Քարն ու ջուրը»՝ նոր ցուցահանդեսում - Mediamax.am

828 դիտում

Ռաֆայել Իսրայելյանի «Քարն ու ջուրը»՝ նոր ցուցահանդեսում


Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Մարկ Գրիգորյանը
Մարկ Գրիգորյանը

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Արամ Ղանալանյանը
Արամ Ղանալանյանը

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Լուսանկարը` Մեդիամաքս


1943 թվականին Փարաքարի բնակիչները որոշում են գյուղի կենտրոնական հրապարակում աղբյուր տեղադրել եւ խնդրում են Ռաֆայել Իսրայելյանին ձեւավորել այն: Ճարտարապետը որոշում է աղբյուրը նվիրել «Հայրենական պատերազմի փարաքարցի քաջարի մարտիկներին»: Այս տուֆակերտ աղբյուր-հուշարձանով Ռաֆո Իսրայելյանը նոր՝ հուշաղբյուր-հուշակոթողների ժանրն է ստեղծում:

 

Իսրայելյանի նախագծած հուշաղբյուրները բազմաթիվ են ամբողջ Հայաստանում: Դրանց էսքիզների մի մասը դեկտեմբերի 16-ից ցուցադրվում է Ալ. Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտում: «Քարն ու ջուրը» խորագրով ցուցահանդեսը նվիրված է Իսրայելյանի ստեղծագործության կարեւոր ու յուրահատուկ մի հատվածին:

Մարկ Գրիգորյանը Մարկ Գրիգորյանը

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

«Քարն ու ջուրը բնության մասնիկներն են, բայց իրար հակասող, հակադրված: Քարը մշակվում, դառնում է ճարտարապետություն: Ճարտարապետությունն է դառնում բնության մաս: Քարը տղամարդկային էությունն է, ջուրը՝ կանացի, քարն ապագան է, ջուրը՝ ներկան կամ անցյալը: Բնության մեջ միանալով՝ այս երկուսը կազմում են մի ընդհանրություն, որը շատ լավ երեւում է Ռաֆայել Իսրայելյանի ամբողջ ստեղծագործության մեջ ու մասնավորապես՝ այս հուշաղբյուրներում: Ցուցադրությունը սկսեցինք պարզ հուշաղբյուներից, բարդացրինք ու հասանք, շատ պայմանականորեն ասած, Մուսա լեռան հուշարձան-թանգարանին:

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Վերջին 4 էսքիզների վրա տեսնում ենք գաղափարների «խոհանոցը», թե ինչպես էինք այդ գաղափարները ծնվում, բարդանում»,-ասում է թանգարանի տնօրեն Մարկ Գրիգորյանը:

 

Ռաֆայել Իսրայելյանին զուգահեռ այլ ճարտարապետներ եւս սկսում են կառուցել հուշաղբյուրներ: Դրանք արագ ու սահուն մտան հայ ճարտարապետություն:

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Ռաֆո Իսրայելյանի ընտանիքը նրա հսկայական արխիվն 2020թ. սեպտեմբերին փոխանցել էր Ճարտարապետության թանգարան: Արխիվի ուսումնասիրությունը, մշակումն ու թվայնացումը երկար աշխատանք է: Թանգարանը որոշել է հանրության հետ կիսվել մի փոքրիկ հատվածի ուսումնասիրությամբ:

 

Ճարտարապետի թոռը՝ Արամ Ղանալանյանը, ում նախաձեռնությամբ արխիվը հանձնվել է թանգարան, ասում է, որ այն երբեք ամբողջական չի ուսումնասիրվել: Հուսով է, որ այսուհետ պետությանը կզբաղվի Իսրայելյանի ժառանգության ուսումնասիրության ու հանրահռչակման կարեւոր գործով:

Արամ Ղանալանյանը Արամ Ղանալանյանը

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

«Շատերը փոքր թվով շինություններ են ասոցացնում Իսրայելյանի հետ, բայց նրա արխիվն ահռելի է: Անգամ ինձ համար պատկերացնելի չէր ամբողջ ծավալը: Շատ մեծ քանակ են կազմում չիրականացած կառույցները, որոնք կարող են այսօր էլ ոգեշնչման աղբյուր դառնալ: Դրանք իրագործելի կառույցներ են, որոնք կպահպանեն ե՛ւ հայեցիությունը, ե՛ւ Իսրայելյանի ոճը, որը շատ փոքր մասով է իրացվել ոչ ազգային խորհրդային իշխանությունների պատճառով:

Լուսանկարը` Մեդիամաքս

Նրանք գերադասում էին ավելի չեզոք կառույցներ, իսկ Իսրայելյանի ամբողջ ճարտարապետական ուղղին, դպրոցը, աշխարհայացքը, մոտեցումներն ազգային, հայկական միջնադարյան ճարտարապետության վրա էին հիմնված»,-ասում է Արամ Ղանալանյանը:

 

Ռաֆայել Իսրայալյանի ընտանիքն առաջիկայում Ճարտարապետության թանգարանին կհանձնի նաեւ արխիվի մնացած մասը՝ գրավոր նյութերը:

 

Լուսինե Ղարիբյան

 

Լուսանկարները՝ Էմին Արիստակեսյանի

Կարծիքներ

Հարգելի այցելուներ, այստեղ դուք կարող եք տեղադրել ձեր կարծիքը տվյալ նյութի վերաբերյալ` օգտագործելուվ Facebook-ի ձեր account-ը: Խնդրում ենք լինել կոռեկտ եւ հետեւել մեր պարզ կանոներին. արգելվում է տեղադրել թեմային չվերաբերող մեկնաբանություններ, գովազդային նյութեր, վիրավորանքներ եւ հայհոյանքներ: Խմբագրությունն իրավունք է վերապահում ջնջել մեկնաբանությունները` նշված կանոնները խախտելու դեպքում:




Մեր ընտրանին